سيد محمد حسن بني هاشمي خميني

831

توضيح المسائل مراجع ( فارسي )

مسأله 22 اگر به صورت كسى سيلى يا چيزى ديگر بزند به طورى كه صورت او سرخ شود ، بايد يك مثقال و نيم شرعى طلاى سكَّه دار كه هر مثقال 18 نخود است بدهد و اگر كبود شود ، سه مثقال و اگر سياه شود ، بايد شش مثقال شرعى طلاى سكَّه دار بدهد [ 1 ] ولى اگر جاى ديگر بدن كسى را به واسطهء زدن سرخ يا كبود يا سياه كند ، بايد نصف آنچه را كه گفته شد بدهد . مسأله 23 اگر به حيوان حلال گوشت كسى زخم بزند [ 2 ] يا چيزى از بدن آن را ببرد [ 3 ] بايد تفاوت قيمت سالم و معيوب آن را به صاحبش بدهد [ 4 ] مسأله 24 اگر انسان سگ شكارى كسى را يا سگى كه نگهدارى خانه را مىكند ، يا سگ گلَّهء كسى را يا سگى كه پاسبانى زراعت را مىكند بكشد بايد قيمت او را بدهد [ 5 ] و اگر قيمت سگ شكارى كمتر از چهل درهم باشد لازم است چهل درهم بدهد . [ 1 ] گلپايگانى ، صافى : بايد شش مثقال شرعى طلا بدهد . . نورى : سكه دار بودن لازم نيست زنجانى : مسأله اگر به صورت كسى سيلى يا چيز ديگر بزند ، به طورى كه صورت او سرخ شود ، بايد يك دينار و نيم شرعى بدهد و اگر كبود شود ، سه دينار و اگر سياه شود ، بايد شش دينار بدهد ، ولى اگر جاى ديگر بدن كسى را به واسطه زدن ، سرخ يا كبود يا سياه كند ، بايد نصف آنچه را كه گفته شده بدهد . درباره مقدار دينار شرعى در مسأله [ 1864 ] توضيح داده شد . [ 2 ] گلپايگانى ، صافى : اگر به حيوان حلال گوشت يا حرام گوشتى كه ملك او باشد كسى زخم بزند . . زنجانى : اگر به حيوانى كه شرعاً قيمت دارد ، كسى زخم بزند . . [ 3 ] اراكى : يا استخوان آن را بشكند . . [ 4 ] اراكى : مگر در صورتى كه چشم چهار پا را از بين ببرد كه بايد يك چهارم قيمت آن را بپردازد و اگر تفاوت سالم و معيوب از آن بيشتر است ، آن را بدهد . [ 5 ] تبريزى : بنا بر احتياط واجب با صاحب سگ در تمام اين اقسامى كه ذكر شد ، صلح نمايد . [ پايان مسأله ] اراكى : مسأله اگر انسان سگ شكارى كسى را بكشد ، بايد بيست و يك مثقال معمولى نقرهء سكه دار به او بدهد . و اگر سگى كه نگهدارى بستان را مىكند بكشد ، يا سگه گلهء كسى را تلف كند ، بايد ده مثقال و نيم نقرهء سكه دار بدهد . و اگر سگى كه نگهدارى خانه را مىكند بكشد أحوط صلح و سازش است و اگر كسى كه پاسبانى زراعت را مىكند بكشد بنا بر احتياط با صاحب سگ صلح و سازش كنند . گلپايگانى : مسأله اگر انسان سگ شكارى كسى را بكشد ، بايد بيست و يك مثقال معمولى نقرهء سكه دار به او بدهد . و اگر سگى كه نگهدارى خانه را مىكند يا سگ گلهء كسى را تلف نمايد " 1 " زنجانى : مسأله اگر انسان سگ شكارى را بكشد ، بايد 40 ) درهم ( كه در باره مقدار آن در مسألهء [ 1864 ] توضيح داده شد ) به صاحب آن بدهد و اگر اقسام ديگر سگ همچون سگ گله و زراعت و بستان و سگ پليس را كه شرعاً قيمت دارد بكشد ، بايد قيمت آن را به صاحبش بدهد ، و بهتر است كه در اين موارد مصالحه شود . و كشتن سگى كه در خانه ها نگهدارى مىشود ، ضمان ندارد .

--> " 1 " ( صافى ) : و قيمت آن از ده مثقال و نيم نقرهء سكه دار كمتر باشد بنا بر احتياط همين مقدار را بدهد و اگر سگى كه پاسبانى زراعت را مىكند بكشد و قيمتش از نُه من و نيم و سه سير و چهارده مثقال و نيم گندم كه تقريباً بيست و نُه كيلو و هفتاد و پنج گرم مىشود كمتر باشد همين مقدار را بنا بر احتياط بدهد و اگر قيمت سگهاى نوع دوم و سوم و چهارم بيشتر از مقادير مذكوره باشد در ما زاد بر اين مقادير هم بنا بر احتياط مصالحه نمايند بلكه در سگ شكارى نيز سزاوار است مراعات اين احتياط بشود . بايد ده مثقال و نيم نقرهء سكه دار بدهد . و اگر سگى كه پاسبانى زراعت را مىكند بكشد ، بايد نُه من و نيم و سه سير و چهار مثقال و نيم گندم كه تقريباً بيست و نُه كيلو و هفتاد و پنج گرم مىشود بدهد .